Apache HTTP Sunucusu Sürüm 2.2

Apache > HTTP Sunucusu > Belgeleme > Sürüm 2.2 > Sanal Konaklar

# Devingen olarak Yapılandırılan Kitlesel Sanal Barındırma

Mevcut Diller: en | ko | tr

Bu belgede sanal konakların sonu belirsiz bir şekilde artışı karşısında Apache httpd sunucusunun nasıl daha verimli kullanılacağı açıklanmıştır.

## Amaç

Burada açıklanan teknikler, `httpd.conf` dosyanızın örnekteki gibi, aslında hemen hemen birbirinin aynı çok sayıda `<VirtualHost>` bölümü içereceği zaman yapılacaklar ile ilgilidir.

`NameVirtualHost 111.22.33.44
<VirtualHost 111.22.33.44>
ServerName musteri-1.dom
DocumentRoot /siteler/musteri-1.dom/belgeler
ScriptAlias /cgi-bin/ /siteler/musteri-1.dom/cgi-bin
</VirtualHost>
<VirtualHost 111.22.33.44>
ServerName musteri-2.dom
DocumentRoot /siteler/musteri-2.dom/belgeler
ScriptAlias /cgi-bin/ /siteler/musteri-2.dom/cgi-bin
</VirtualHost>
# blah blah blah
<VirtualHost 111.22.33.44>
ServerName musteri-N.dom
DocumentRoot /siteler/musteri-N.dom/belgeler
ScriptAlias /cgi-bin/ /siteler/musteri-N.dom/cgi-bin
</VirtualHost>`

Ana fikir, tüm durağan `<VirtualHost>` yapılandırmalarını devingen olarak çalışan tek bir `<VirtualHost>` bölümüyle değiştirmektir. Bunun elbette bazı getirileri olacaktır:

1. Yapılandırma dosyanız küçüleceği için Apache daha çabuk başlatılabilecek ve daha az bellek harcayacaktır.
2. Yeni sanal konakların eklenmesi, DNS’de yeni girdiler oluşturmak ve dosya sisteminde bununla ilgili dizinleri açmak dışında biraz daha basit olacaktır; en azından Apache’yi yeniden yapılandırmak ve yeniden başlatmak zorunda kalmayacaksınız.

Ana götürüsü ise her sanal konak için ayrı birer günlük dosyasına sahip olamayacak olmanızdır. Öte yandan, dosya tanıtıcılarının sınırlı olması nedeniyle bunu yapmayı zaten istemezsiniz. Günlük kayıtları için bir fifo veya bir boru hattı oluşturmak ve diğer uçta çalışan bir süreç vasıtasıyla günlükleri müşterilere paylaştırmak daha iyidir (ayrıca, bu, istatistikleri toplamanızı da kolaylaştırır).

## Genel Bakış

Bir sanal konak iki bilgiye bakarak belirlenir: IP adresi ve HTTP isteğindeki `Host:` başlığının içeriği. Devingen sanal barındırma tekniği, isteği yerine getirmek için kullanılacak dosya yoluna bu bilgiyi kendiliğinden girmek esasına dayanır. Bu, Apache 2.0 ile `mod_vhost_alias` kullanarak oldukça kolay yapılabileceği gibi `mod_rewrite` da kullanılabilir. Bu modüllerin her ikisi de öntanımlı olarak devre dışıdır. Bu tekniği kullanmak isterseniz Apache’yi yeniden yapılandırıp derleyerek bu iki modülü etkin duruma getirmeniz gerekir.

Devingen sanal konağı normal bir sanal konak gibi göstermek için bazı şeyleri ’göstermelik’ olarak yapmak gerekir. Bunlardan en önemlisi, Apache tarafından göreli URL’lerden normal URL’leri ve benzerlerini üretmek için kullanılan sunucu ismidir. Sunucu ismi `ServerName` yönergesi ile yapılandırılır ve CGI’ler tarafından `SERVER_NAME` ortam değişkeni üzerinden kullanılır. Çalışma anındaki asıl değer `UseCanonicalName` yönergesi tarafından denetlenir. `UseCanonicalName Off` olduğunda sunucu ismi isteğin `Host:` başlık alanından elde edilir. `UseCanonicalName DNS` belirtilmişse, sunucu ismi, sanal konağın IP adresinden tersine DNS sorgusu yapılarak elde edilir. Birincisi isme dayalı sanal konaklar tarafından ikincisi ise IP’ye dayalı sanal konaklar tarafından kullanılır. Eğer Apache, istekte `Host:` başlığının olmayışı veya DNS sorgusunun başarısız olması sebebiyle sunucu ismini elde edemezse son çare olarak `ServerName` yönergesinde yazılı değeri kullanır.

‘Göstermelik’ yapılan şeylerden biri de `DocumentRoot` yönergesi ile yapılandırılan belge kök dizini olup CGI’ler tarafından `DOCUMENT_ROOT` ortam değişkeni üzerinden kullanılır. Normal yapılandırmada `core` modülü tarafından dosya isimlerini URI’lere eşlerken kullanılır. Fakat sunucu devingen sanal konakları kullanmak üzere yapılandırıldığında, eşleştirmeyi farklı yollardan yapan başka bir modül devreye girer (`mod_vhost_alias` veya `mod_rewrite`). `DOCUMENT_ROOT` ortam değişkenine değerini atamaktan sorumlu olan bu iki modülden biri kullanılmazsa CGI veya SSI belgeleri yanlış değerlerle üretilirler.

## Basit Devingen Sanal Konaklar

Yukarıda Amaç bölümünde özetlenen sanal konak düzenlemesinin `mod_vhost_alias` kullanarak daha soysal bir tarzda gerçekleştirilmiş halini içeren `httpd.conf` bölümü aşağıdadır.

`# sunucu ismini Host: başlığından elde edelim
UseCanonicalName Off
# Bu günlükleme biçiminde ilk alana bakarak
# sanal konak günlükleri ayrıştırılabilir
LogFormat "%V %h %l %u %t \"%r\" %s %b" vcommon
CustomLog logs/access_log vcommon
# istekleri yerine getirmek için kullanılacak
# dosya isimlerine sunucu ismini ekleyelim
VirtualDocumentRoot /siteler/%0/belgeler
VirtualScriptAlias /siteler/%0/cgi-bin`

Bu yapılandırmayı IP’ye dayalı sanal konaklar için kullanmak isterseniz `UseCanonicalName Off` yerine `UseCanonicalName DNS` yazmanız yeterlidir. Böylece dosya ismine eklenecek konak ismi sanal konağın IP adresinden türetilir.

## Sanal Kişisel Sayfalar Sistemi

Bu sistem, yukarıdaki yapılandırmanın bir ISS’nin kişisel sayfalar sunucusuna uyarlanmasından başka bir şey değildir. Biraz daha karmaşık bir yapılandırma ile dosya isimlerine `/home/kullanıcı/` dizinlerini ekleyebiliriz. Farklı olarak her sanal konak için bir tane değil hepsi için bir tane `cgi-bin` olacaktır.

`# Son bölüm hariç yukarıdaki yapılandırma, burada...
# sunucu ismine eklenecek dosya isimlerini oluşturalım
VirtualDocumentRoot /siteler/%2/belgeler
# ortak cgi-bin dizini
ScriptAlias /cgi-bin/ /siteler/std-cgi/
`

`mod_vhost_alias` belgesinde daha karmaşık `VirtualDocumentRoot` örnekleri vardır.

## Aynı Sunucuda Kişisel ve Kurumsal Sanal Konaklar

Daha karmaşık ayarlamalar yaparak Apache’inin normal `<VirtualHost>` bölümlerini farklı kitlesel sanal konak yapılandırmaları için kullanabilirsiniz. Örneğin, bireysel müşterileriniz için bir IP adresiniz, kurumsal müşterileriniz için de başka bir IP adresiniz olsun. Her biri için ayrı ayrı sanal konaklar ayarlamak yerine aşağıdaki gibi bir yapılandırma kullanabilirsiniz:

`UseCanonicalName Off
LogFormat "%V %h %l %u %t \"%r\" %s %b" vcommon
<Directory /siteler/kurumsal>
Options FollowSymLinks
AllowOverride All
</Directory>
<Directory /siteler/bireysel>
Options FollowSymLinks
AllowOverride None
</Directory>
<VirtualHost 111.22.33.44>
ServerName kurumsal.iss.dom
CustomLog logs/access_log.kurumsal vcommon
VirtualDocumentRoot /siteler/kurumsal/%0/belgeler
VirtualScriptAlias /siteler/kurumsal/%0/cgi-bin
</VirtualHost>
<VirtualHost 111.22.33.45>
ServerName bireysel.iss.dom
CustomLog logs/access_log.bireysel vcommon
VirtualDocumentRoot /siteler/bireysel/%0/belgeler
ScriptAlias /cgi-bin/ /siteler/std-cgi/
</VirtualHost>`

### Bilginize

Eğer ilk `<VirtualHost>` bölümü bir `ServerName` yönergesi içermezse ilgili IP için ters DNS sorgusu yapılır. Eğer sorgudan elde edilen isim sunucunun ismi değilse bu istenmeyen duruma bir çözüm olarak bir bilgilendirme bölümü (`ServerName isimsiz.iss.dom`) eklenebilir.

## IP’ye dayalı sanal konakları daha verimli kılmak

İlk örnekte IP’ye dayalı sanal konaklar için kullanılmak istenirse yapılandırmada neyin nasıl değiştirileceği belirtilmişti. Her istek için ayrı bir DNS sorgusu gerekeceğinden bu başarım düşmesine yol açar. DNS sorgusu ihtiyacını ortadan kaldırmak için, bir çözüm olarak dosya sistemi, konak isimleri yerine IP adreslerine göre düzenlenebilir. Günlük kayıtları da IP adreslerine göre ayrıştırılacak şekilde ayarlanabilir.

`# Sunucu ismini IP adresinden ters DNS sorgusu ile elde edelim
UseCanonicalName DNS
# Günlük kayıtları IP adreslerine göre ayrıştırılabilsin
LogFormat "%A %h %l %u %t \"%r\" %s %b" vcommon
CustomLog logs/access_log vcommon
# dosya isimleri IP adreslerini içersin
VirtualDocumentRootIP /siteler/%0/belgeler
VirtualScriptAliasIP /siteler/%0/cgi-bin
`

## Apache’nin eski sürümlerini kullanmak

Yukarıdaki örnekler 1.3.6 sürümünden itibaren `mod_vhost_alias` modülünü kullanarak çalışırlar. `mod_vhost_alias` modülü içermeyen bir Apache sürümü kullanıyorsanız bu tekniği `mod_rewrite` modülünü kullanarak sadece `Host:` başlığını kullanan sanal konaklar için aşağıda açıklandığı gibi gerçekleştirebilirsiniz.

Buna ek olarak günlük kayıtları ile ilgili olarak dikkat edilmesi gereken şeyler vardır. Apache 1.3.6 `%V` günlük biçemi yönergesinin içeren ilk sürümdür; 1.3.0 - 1.3.3 sürümlerinde aynı işi `%v` yapardı. 1.3.4 sürümünde buna eşdeğer bir şey yoktu. Apache’nin bu sürümlerinin hepsinde, müşterilerin yaptıkları yanlışların günlük kaydına yazılmasını sağlamak üzere, `UseCanonicalName` yönergesi `.htaccess` dosyalarında bulunabiliyordu. Bu bakımdan yapılacak en iyi şey, `Host:` başlığını doğrudan günlük kaydına geçirmek için `%{Host}i` yönergesini kullanmaktır; böylece ardına `%V` ile sağlanmayan `:port` yönergesinin eklenebileceğine dikkat ediniz.

## `mod_rewrite` ile Kurumsal Müşteriler Sistemi

Buradaki `httpd.conf` bölümü de ilk örnekteki gibi elde edilmiştir. İlk yarı, bazı değişiklikler dışında yukarıdaki örneğe çok benzer. Bu değişiklikler yapılandırmanın `mod_rewrite` bölümünün düzgün çalışması ve geriye doğru uyumluluk için gereklidir. İkinci yarı, asıl işi yapan `mod_rewrite` yapılandırmasını içerir.

Biraz uzmanlık gerektiren bazı kısımlar var: Öntanımlı olarak `mod_rewrite` diğer (`mod_alias`, vs. gibi) URI dönüşüm modüllerinden önce çalışır. Dolayısıyla bu modülleri kullanmak isterseniz, `mod_rewrite`’ı bunlara izin verecek şekilde yapılandırmalısınız. Ayrıca her devingen sanal konağa eşdeğer bir `ScriptAlias` yapmak için de biraz büyü yapmak gerekir.

`# Sunucu ismini Host: başlığınıdan alalım.
UseCanonicalName Off
# Günlük dosyasından bilgileri ayıklayabilelim.
LogFormat "%{Host}i %h %l %u %t \"%r\" %s %b" vcommon
CustomLog logs/access_log vcommon
<Directory /siteler/hosts>
# ScriptAlias için yaptıklarımızla CGI betiklerini
# çalışmaya zorlayamayacağımızdan ExecCGI burada gerekli.
Options FollowSymLinks ExecCGI
</Directory>
# İşin zor yanına geldik.
RewriteEngine On
# Host: başlığından elde edilen sunucu isminde harf
# büyüklükleri çeşitli olabilir. Hepsini küçük harf yapalım.
RewriteMap lowercase int:tolower
## önce normal belgelerle anlaşalım:
# Alias /icons/ çalışsın - diğer rumuzlar için yineleyelim
RewriteCond %{REQUEST_URI} !^/icons/
# CGI’ler de çalışsın.
RewriteCond %{REQUEST_URI} !^/cgi-bin/
# Biraz da büyü yapalım.
RewriteRule ^/(.*)$ /siteler/${lowercase:%{SERVER_NAME}}/belgeler/$1
## Artık CGI’lerle anlaşabiliriz. - Bir MIME türü isteyelim.
RewriteCond %{REQUEST_URI} ^/cgi-bin/
RewriteRule ^/(.*)$ /siteler/${lowercase:%{SERVER_NAME}}/cgi-bin/$1 [T=application/x-httpd-cgi]
# Bu kadar!`

## `mod_rewrite` ile Kişisel Sayfalar Sistemi

Burada da ikinci örnekte yaptıklarımızı yapıyoruz.

`RewriteEngine on
RewriteMap lowercase int:tolower
# CGI’ler çalışsın.
RewriteCond %{REQUEST_URI} !^/cgi-bin/
# konak ismi doğru mu bakalım yoksa RewriteRule çalışmaz.
RewriteCond ${lowercase:%{SERVER_NAME}} ^www\.[a-z-]+\.isp\.dom$
# URI’nin başına sanal konak ismini ekleyelim.
# [C], bunu bitirdikten sonra, sonraki rewrite ile devam et demek.
RewriteRule ^(.+) ${lowercase:%{SERVER_NAME}}$1 [C]
# Artık asıl dosya ismini oluşturabiliriz.
RewriteRule ^www\.([a-z-]+)\.isp\.dom/(.*) /home/$1/$2
# Ortak CGI dizinini tanımlayalım.
ScriptAlias /cgi-bin/ /siteler/std-cgi/`

## Sanal konaklar için ayrı bir yapılandırma dosyası kullanmak

Burada, sanal konak isimlerinden belge kök dizini elde ederken `mod_rewrite` modülünün daha gelişkin özelliklerinden yararlanarak isimleri ayrı bir dosyadan okutacağız. Bu, esnekliği artırır ama daha karmaşık bir yapılandırma gerekir.

Aşağıdaki içeriğe sahip bir `vhost.map`dosyamız olsun:

`musteri-1.dom /siteler/kurumsal/1
musteri-2.dom /siteler/kurumsal/2
# ...
musteri-N.dom /siteler/kurumsal/N
`

`httpd.conf` dosyamız da şunları içerecektir:

`RewriteEngine on
RewriteMap lowercase int:tolower
# Eşlem dosyasını tanımlayalım
RewriteMap vhost txt:/siteler/conf/vhost.map
# Rumuzları yukarıdaki gibi halledelim.
RewriteCond %{REQUEST_URI} !^/icons/
RewriteCond %{REQUEST_URI} !^/cgi-bin/
RewriteCond ${lowercase:%{SERVER_NAME}} ^(.+)$
# Eşlemeyi dosyalar için de yapalım.
RewriteCond ${vhost:%1} ^(/.*)$
RewriteRule ^/(.*)$ %1/belgeler/$1
RewriteCond %{REQUEST_URI} ^/cgi-bin/
RewriteCond ${lowercase:%{SERVER_NAME}} ^(.+)$
RewriteCond ${vhost:%1} ^(/.*)$
RewriteRule ^/(.*)$ %1/cgi-bin/$1`

Mevcut Diller: en | ko | tr